Obowiązkowa polisa OC podmiotu leczniczego i lekarza — wymóg ustawowy z art. 25

Obowiązek wynika z art. 25 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 799). Dotyczy wszystkich podmiotów wykonujących działalność leczniczą, w tym: podmiotów leczniczych (NZOZ, szpitale prywatne, kliniki, sanatoria, ośrodki rehabilitacji), lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących indywidualną praktykę zawodową lub indywidualną specjalistyczną praktykę zawodową, pielęgniarek i położnych prowadzących indywidualną praktykę, fizjoterapeutów prowadzących indywidualną praktykę fizjoterapeutyczną (zgodnie z ustawą o zawodzie fizjoterapeuty z 25.09.2015 r.).

W praktyce: jeśli wykonujesz działalność leczniczą poza zakładem pracy etatowo i wystawiasz faktury za usługi medyczne — polisa OC jest obowiązkowa. Obowiązek posiadania polisy powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym rozpoczęcie działalności leczniczej — polisy nie zgłasza się do wpisu, ale trzeba ją obowiązkowo posiadać i okazać na żądanie.

Uwaga: nie każdy w branży medycznej podlega temu obowiązkowi. Dotyczy on podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz praktyk zawodowych. Fizjoterapeuta czy diagnosta na etacie (bez własnej praktyki), sklep medyczny albo salon nie mają obowiązku ustawowego — ale i dla nich, i jako uzupełnienie dla pozostałych, dostępne jest dobrowolne OC dla branży medycznej.

Minimalne sumy ustalono w rozporządzeniu Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 866, t.j. Dz.U. 2025 poz. 272). Wysokość zależy od rodzaju działalności leczniczej:

• 75 000 EUR / 350 000 EUR — działalność ambulatoryjna oraz praktyki zawodowe lekarzy, pielęgniarek, położnych i fizjoterapeutów (na jedno zdarzenie / na wszystkie zdarzenia w roku)
• 100 000 EUR / 500 000 EUR — działalność stacjonarna i całodobowa (szpitale, kliniki z hospitalizacją)

To są minima ustawowe. W praktyce klinikom prywatnym z zabiegami operacyjnymi, ginekologicznymi, stomatologicznymi czy implantologicznymi rekomendowane są sumy 300 000–500 000 EUR / 1 500 000 EUR agregat — najwyższe wypłaty z polis medycznych w Polsce za błędy w sztuce lekarskiej przekroczyły 1,8 mln zł. Co istotne, składka rośnie nieproporcjonalnie wolno wraz ze wzrostem sumy — podniesienie ochrony z poziomu minimalnego do kilkukrotnie wyższego kosztuje zwykle niewielki dodatek do składki, a daje wyraźnie wyższe bezpieczeństwo. Konkretną sumę i składkę dobieram indywidualnie.

Polisa pokrywa szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych lub niezgodnym z prawem zaniechaniem ich udzielenia. Cztery główne obszary:

1. Błędy w sztuce lekarskiej — niewłaściwa diagnoza, błędne leczenie, powikłania po zabiegach niewynikające z dopuszczalnego ryzyka medycznego, zaniedbania podczas wykonywania świadczenia.
2. Naruszenie praw pacjenta — brak właściwej informacji o zabiegu, braki w dokumentacji medycznej, naruszenie tajemnicy lekarskiej, błędy w zgodach na zabieg.
3. Szkody na osobie pacjenta — uszczerbek na zdrowiu, zakażenie szpitalne, zarażenie HIV/HCV/HBV podczas zabiegu, koszt rehabilitacji, zadośćuczynienie za krzywdę.
4. Szkody w mieniu pacjenta — zniszczone ubranie podczas zabiegu, utracone rzeczy w szatni, uszkodzony sprzęt elektroniczny.

Polisa pokrywa też koszty obrony prawnej — postępowanie cywilne, opinie biegłych medycznych, koszty mediacji, koszty zastępstwa procesowego. Standardowo wyłączone (do osobnych rozszerzeń): odpowiedzialność karna lekarza, kary nałożone przez Rzecznika Praw Pacjenta lub Naczelną Izbę Lekarską, szkody związane z chirurgią estetyczną poza leczeniem (do osobnej polisy „medycyna estetyczna”).

Składki nie da się podać jednym widełkiem — jest silnie zróżnicowana i zależy od specjalizacji, formy działalności, obrotu, liczby pracowników, zakresu wykonywanych zabiegów oraz historii szkodowej. Najwyższe stawki dotyczą specjalności z największą liczbą roszczeń: chirurgii plastycznej, ginekologii położniczej, ortopedii, stomatologii implantologicznej i anestezjologii. Najniższe — psychiatrii, dermatologii, fizjoterapii i pielęgniarstwa środowiskowego.

Ponieważ każde towarzystwo liczy składkę inaczej, a stawki zmieniają się w czasie, składkę i sumę dobieram indywidualnie — porównuję oferty Inter Polska, PZU i Allianz i przedstawiam konkret dopasowany do Twojej praktyki. Wystarczy telefon.

Brak obowiązkowego OC podmiotu leczniczego niesie trzy główne konsekwencje:

1. Naruszenie obowiązku ustawowego — OC podmiotu leczniczego jest obowiązkowe z art. 25 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Polisy nie zgłasza się do wpisu, ale trzeba ją obowiązkowo posiadać przez cały okres prowadzenia działalności; jej brak to naruszenie warunków wykonywania działalności leczniczej, z ryzykiem sankcji nadzorczych ze strony wojewody.
2. Utrata umowy z NFZ — NFZ wymaga aktualnej polisy OC jako warunku zawarcia i utrzymania umowy o udzielanie świadczeń. Brak polisy = brak finansowania.
3. Roszczenia pacjentów bez ochrony — w razie szkody pacjent dochodzi roszczeń bezpośrednio przeciwko lekarzowi/podmiotowi. Wyrok cywilny może oznaczać egzekucję z majątku prywatnego — także po latach od zdarzenia (przedawnienie roszczeń o szkody na osobie wynosi 20 lat od chwili, gdy poszkodowany dowiedział się o szkodzie).

Dodatkowo: NFZ wymaga aktualnej polisy OC jako warunku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Brak polisy = brak umowy z NFZ = brak finansowania.

To zależy od charakteru wykonywanych zabiegów. Jeśli gabinet wykonuje zabiegi medyczne (botoks, kwas hialuronowy, mezoterapia, laser frakcyjny, skleroterapia, depilacja laserowa wykonywana przez lekarza) — działalność lecznicza, obowiązkowe OC z art. 25 ust. 1 ustawy. Jeśli gabinet wykonuje wyłącznie zabiegi kosmetyczne (manicure, pedicure, oczyszczanie twarzy, makijaż permanentny, depilacja woskiem) — działalność usługowa, polisa OC dobrowolna.

Pułapka: wiele gabinetów medycyny estetycznej miesza zabiegi medyczne i kosmetyczne. W takiej sytuacji cały gabinet musi mieć obowiązkowe OC — i osobnym rozszerzeniem polisę „medycyna estetyczna” (suma 300–500 tys. zł), bo standardowe OC podmiotu leczniczego nie obejmuje powikłań po botoksie czy wypełniaczach. Towarzystwa partnerskie BRD obsługujące tę niszę (Inter Polska, PZU, Allianz) mają takie rozszerzenie w portfelu — Inter Polska oferuje pakiet „Bezpieczna Praktyka” łączący obowiązkowe OC + medycynę estetyczną w jednej polisie.

Dla obowiązkowego OC świadczeniodawców medycznych regularnie pracuję z 3 z 11 towarzystw partnerskich BRD:

• Inter Polska — towarzystwo wyspecjalizowane w ubezpieczeniach dla branży medycznej. Program „Bezpieczna Praktyka” łączy obowiązkowe OC + rozszerzenia (medycyna estetyczna, ochrona prawna, NNW personelu).
• PZU — największy ubezpieczyciel w Polsce; obowiązkowe i dobrowolne (nadwyżkowe) OC podmiotu leczniczego oraz OC lekarza.
• Allianz — ogólnopolski ubezpieczyciel oferujący obowiązkowe oraz dobrowolne OC podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Każde towarzystwo ma trochę inną kalkulację — różnica składek przy tej samej sumie i tym samym profilu praktyki potrafi sięgać 30–50%. Dlatego nigdy nie zatrzymuję się przy jednej ofercie — porównuję 2–3 i wybieram najlepszy stosunek cena/zakres dla Twojej konkretnej praktyki.

Polisa obowiązkowego OC podmiotu leczniczego to standardowy produkt w portfelu BRD. Procedura:

1. Telefon lub mail — 10–20 minut na podanie: rodzaj praktyki (NZOZ, indywidualna), specjalizacja, planowany zakres zabiegów, obrót roczny, liczba pracowników, historia szkodowa z 5 lat, wybór sumy i wariantu rozszerzeń.
2. Porównanie ofert — w ciągu 24–48 godzin dostajesz porównanie 2–3 ofert mailem (Inter Polska, PZU lub Allianz).
3. Wystawienie polisy — tego samego dnia lub następnego dnia od decyzji. Polisa elektroniczna PDF na mail. Ochrona od następnego dnia po opłaceniu składki (BLIK / przelew / karta).

Dla nowego NZOZ-u przygotowuję polisę z odpowiednim wyprzedzeniem, żebyś miał ją obowiązkowo przed rozpoczęciem działalności leczniczej. Zadzwoń: 512 866 123 (B2C) lub 789 427 178 (B2B) albo napisz na biuro@brdubezpieczenia.pl.